ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΓΟΝΤΖΑΣ

Αρθρογραφία  

arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
arrow
 






 

Loading

     Η Ποινική Δικαιοσύνη σε κρίση
-- 12/05/2018

  

   

 

Οι ιστορίες είναι σχεδόν καθημερινές. Πού και πού κερδίζουν και κανένα πρωτοσέλιδο. Πού και πού εκφωνούνται στα πρώτα λεπτά οποιουδήποτε ενημερωτικού προγράμματος. Τα κόμματα ανταλλάσουν μεταξύ τους δηλώσεις και διαξιφισμούς μετακυλίοντας την ευθύνη το ένα στο άλλο. Κάποιος «ξεχασμένος» γράφει από καιρό σε καιρό κάποιο άρθρο. Και στις βράδυνες εκπομπές μοιραζόμαστε τα σχετικά και ανάλογα πειράγματα, σχεδόν, από ανία.

Τις υποθέσεις αυτές τις ξέρω επαγγελματικά. Δεν γεμίζουν πια τα πινάκια των Δικαστηρίων. Έχουν, όμως, και αυτές τη θέση τους σ' αυτά. Και οι δικαστές έχουν παύσει να επιδεικνύουν δικονομικό πάθος.  «Δε βαριέσαι..., εγώ θα λύσω το πρόβλημα»;

Συνέλλεξα τρεις από αυτές τις καθημερινές ιστορίες:

Η πρώτη ιστορία. Ένας καθηγητής πανεπιστημίου είχε ξυλοκοπηθεί, χωρίς λόγο και αλύπητα μέσα στο πανεπιστήμιο του. Εκεί όπου δίδασκε. Δράστες; Μια ομάδα κακοήθων. Οι δύο από τους δράστες δικάστηκαν. Ο τρίτος κρύβεται. Βρίσκεται ασφαλής στην «αγκαλιά» των συντρόφων του. Η ποινή αυτών που δικάστηκαν; Δεκαοκτώ μήνες φυλακή, που εξοφλείται με 5 ευρώ την ημέρα. Ο δράστης ή οι δράστες επιστρέφουν στο σπίτι τους κανονικά αφού εξόφλησαν την ποινή τους. Περίπου, μαζί με τις προσαυξήσεις, €5.400.

Η δεύτερη ιστορία. Μόλις την προηγούμενη Πέμπτη. Κατά το μεσημεράκι μια ομάδα από νεαρούς «Ρουβίκωνες» εισέβαλαν στο Δημαρχείο της Τήνου. Πέταξαν προκηρύξεις και μοίρασαν απειλές. Κάπου και κάπως αντέδρασε ο Δήμαρχος της Τήνου. Και οι «Ρουβίκωνες» συνελήφθηκαν. Φαίνεται, θα ναι δύσκολο το επόμενο ταξίδι τους. Γιατί, προηγουμένως, πρέπει να έχουν υποβληθεί στις διαδικασίες που προβλέπει το Σύνταγμα για τα Δικαστήρια της Σύρου.

Η Τρίτη ιστορία, με αρκετά στοιχεία αλλοδαπότητος. Μέλη, πάλι, του Ρουβίκωνα εισέβαλαν στα γραφεία Βρετανικής Μ.Κ.Ο. (θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες) στην πλατεία Βικτωρίας. Έσπασαν υπολογιστές, αναποδογύρισαν γραφεία, προκάλεσαν ζημιές και πέταξαν κόκκινες μπογιές στους τοίχους. Κατηγόρησαν μέλη της συγκεκριμένης Μ.Κ.Ο. για εμπλοκή τους σε σκάνδαλα παιδεραστίας. Εκεί και σ' αυτό, με μπέρδεψαν λιγάκι... Δεν θα το συνεχίσω.

Ας είναι, όμως.

Στις αρχές της δεκαετίας του '50 τέθηκε σε εφαρμογή ένας σύγχρονος Ποινικός Κώδικας. Με ένα «Γενικό Μέρος», που θέτει και περιγράφει τους γενικούς κανόνες, αρχές και οδηγίες, που μπορούν να ισχύσουν σε κάθε αξιόποινη πράξη. Αυτό το «Γενικό Μέρος» το έγραψε ο πιο σοφός θεωρητικός του Ποινικού Δικαίου, ο Νικόλαος Χωραφάς. Είχε συνοχή. Είχε καθαρότητα και συστηματική ερμηνεία. Δεν υπήρχε και δεν μπορούσε να υπάρξει οποιαδήποτε εγκληματική πράξη, που να μην μπορεί να αντιμετωπίσει εντελώς συγκεκριμένα, εντελώς ξεχωριστά, κάθε αξιόποινη πράξη και κάθε δράστη οποιασδήποτε αξιόποινης πράξης. Τα προέβλεπε όλα!

Εξηγούσε στον απλό πολίτη, πως  δεν είναι άδικη η πράξη όταν αμύνεται σε άδικη επίθεση. Αναγνώριζε και τη νομική πλάνη. Περιέγραφε την υπαιτιότητα. Δεν άφηνε ατιμώρητη την επιπολαιότητα, όταν ο δράστης προκαλούσε ζημιά σε ανθρώπους, σε ζωές και σε περιουσίες. Είχε μια βαθιά επιείκεια στις ανθρώπινες αδυναμίες. Σε ακραίες περιπτώσεις, αξίωνε ο νομοθέτης του «Γενικού Μέρους», το μη καταλογισμό στο δράστη που δεν μπορούσε να κατανοήσει τις συνέπειες της πράξης του. Προσεκτικά τιμωρούσε και την απόπειρα. Και τους συμμέτοχους. Από τον ηθικό αυτουργό μέχρι τον απλό συνεργό.

Προέβλεπε το πλαίσιο των ποινών και των μέτρων ασφαλείας. Πολύ περιορισμένες οι παρεπόμενες ποινές. Ειδικά, αν αυτές οδηγούν στην αποστέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων. Για τους ακαταλόγιστους εγκληματίες προέβλεπε φύλαξη. Για τον αλλοδαπό απέλαση. Η δήμευση της περιουσίας προβλέφθηκε με αυστηρές προϋποθέσεις και σχεδόν σπάνια. Ο νομοθέτης προέβλεπε το πλαίσιο της ποινής, αλλά ο δικαστής προχωρούσε στην επιμέτρηση. Με τη βοήθεια κανόνων και οδηγιών. Στην αρχή προβλέφθηκε περιορισμένη μετατροπή των περιοριστικών της ελευθερίας ποινών. Και οι διατάξεις για τις ελαφρυντικές περιστάσεις ήταν ακριβοδίκαιες. Η αναγνώρισή τους δεν θα μπορούσε να ακυρώσει τον πυρήνα της ποινής. Προβλέφθηκε και η αναστολή εκτέλεσης της ποινής με όρους και εγγυήσεις, που εφάρμοζε και έλεγχε το Δικαστήριο. Ο θεσμός της παραγραφής ανταποκρινόταν στις δικαστικές περιστάσεις της εποχής. Και στις κοινωνικές και διαπροσωπικές συνθήκες των νεοελλήνων. Σοφό το «Γενικό Μέρος» και για τους ανήλικους δράστες.

Μετά το «Γενικό Μέρος» ακολουθούσε το «Ειδικό Μέρος». Η περιγραφή των αξιόποινων πράξεων, κάθε μιας ξεχωριστά, ήταν εντυπωσιακή. Και οι προβλεπόμενες ποινές ήταν ανάλογες με την απαξία της πράξης και αναγκαίες για την πρόληψη.

Και μετά, άρχισαν τα «μπαλώματα». Προσέθεσαν ειδικούς ποινικούς νόμους για να καταστήσουν, δήθεν, τη Δικαιοσύνη πιο δραστική και πιο αυστηρή. Για θυμηθείτε το Νόμο για τον «Τεντιμποϊσμό»! Που, τελικά, εφαρμόστηκε για να τιμωρήσει τους αγώνες της προδικτατορικής νεολαίας. Για θυμηθείτε το νόμο για τους «καταχραστές του Δημοσίου». Που εφαρμόστηκε, μόνο επιλεκτικά, στους εκάστοτε αντιπάλους και σε εκείνους τους πολίτες που μπορούσαν να εκθέσουν τους πολιτικούς αντιπάλους. Και, φυσικά, μετά από λίγους μήνες, διάφοροι υπουργοί, όχι απαραίτητα της Δικαιοσύνης, περνούσαν διατάξεις μέσα από τις οποίες η όποια αυστηρότητα κατέρρεε.

Και μετά; Ήρθε ο «Νόμος Παρασκευόπουλου» και τα διέλυσε όλα!

Όσοι ασχολούμαστε με την εφαρμογή των ποινικών νόμων, από οποιοδήποτε μετερίζι, επικαλούμαστε μια κορυφαία λέξη. Την επιείκεια! Με την Αριστοτελική της έννοια. Δεν αντιμετωπίζεις όλες τις πράξεις με την ίδια αυστηρότητα. Ούτε όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο άτεγκτο τρόπο και μέθοδο. Ψάχνεις πολλά. Προσπαθείς να ανακαλύψεις την προσωπικότητά του. Το βαθμό της ωριμότητάς του. Τα κίνητρά του. Τις ξεχωριστές καταστάσεις, κάτω από τις οποίες κινήθηκε ο δράστης.

Ναι! Αλλά αυτή η περιήγηση, στην πράξη και στον άνθρωπο που κατηγορείται γι' αυτή, ποτέ δεν πρέπει να καταλήξει στη μη κύρωση. Στην ανομία. Στη διάχυτη βία!

Εβδομαδιαίο άρθρο, Κυριακή, 13.05.2018

 

 


Share |
 
papa
Αναστάσιμα και εθνικά μηνύματα Επιτρέπεται σύγχυση στα εθνικά θέματα; ¨Πορεία στην Ομίχλη της Κρίσης¨



Χριστός Ανέστη! Και όσοι από εμάς αντέξουμε να παραμείνουμε στην εκκλησιά της γειτονιάς μας (ή όπου αλλού βρεθούμ

Το non paper της αμερικανικής πρεσβείας και η τουρκική επιχειρηματολογία για το τέλος ισχύος των διεθνών συνθηκών.

Επ

 

 

Πάρα πολύς κόσμος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Βγόντζα ¨Πορεία στην Ομίχλης της Κρί

 

«ΔΙΚΗ»

20  χρόνια μετά την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2009
<

webdesign by mediapro || content management by fgcms